LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
GIAI ĐOẠN 1: BÌNH MINH TRÊN ĐẤT ĐỎ
TỔNG QUAN GIAI ĐOẠN
Bình Phước được xác định là một vùng đất cổ, nơi lưu dấu vết của con người từ giai đoạn tiền sử và sơ sử. Giai đoạn này kéo dài từ thời kỳ Đồ đá cũ (cách đây hàng vạn năm) cho đến khi vùng đất này nằm dưới sự ảnh hưởng của các quốc gia cổ như Phù Nam và Chân Lạp. Đây là thời kỳ của những làng quần cư lâu đời, nơi con người bắt đầu chinh phục thiên nhiên, hình thành nên những cộng đồng tự quản với đời sống tinh thần phong phú
MỤC
DẤU CHÂN LỊCH SỬ
Các cột mốc quan trọng trong quá trình hình thành và phát triển của Bình Phước:
Thời kỳ Đồ đá cũ (Cách đây 10 - 15 vạn năm): Phát hiện các di chỉ mộ đất, mộ chum, xưởng thủ công và bếp tại Lộc Ninh, Phú Riềng, Đồng Phú... với kỹ thuật chế tác tương tự văn hóa Sơn Vi.
Thời kỳ Đồ đá mới (Cách đây 0,4 - 1,2 vạn năm): Cư dân mở rộng địa bàn, định cư lâu dài, phát triển mạnh nghề làm gốm và chế tác đá.
Cuối thời Đồ đá mới: Xuất hiện mối quan hệ giữa cư dân Bình Phước với các tộc người ở đồng bằng qua dấu tích đàn đá và trống đồng Đông Sơn loại 1.
Đầu Công nguyên - Thế kỷ VII: Bình Phước thuộc phạm vi cai trị và ảnh hưởng của vương quốc cổ Phù Nam (văn hóa Óc Eo).
Cuối thế kỷ VI - Thế kỷ X: Vương quốc Phù Nam suy yếu, Bình Phước chịu sự tấn công và thôn tính của vương quốc Chân Lạp. Tuy nhiên, sau thế kỷ IX, ảnh hưởng của văn minh Ăng-co tại đây không còn rõ nét.
MỤC
DI SẢN & CỔ VẬT
Các hiện vật và di tích tiêu biểu minh chứng cho một nền văn hóa phát triển:
Di tích Thành đất hình tròn: Đây là loại hình di tích độc đáo nhất với 52 di chỉ đã được phát hiện (nhiều nhất tại Lộc Ninh và Phú Riềng). Đây là những "làng" có hệ thống hào sâu, tường đất bao quanh để bảo vệ cộng đồng.
Đàn đá Lộc Hòa: Bộ đàn đá cổ có niên đại 2.700 - 3.200 năm, được xem là báu vật giúp tìm hiểu cội nguồn âm nhạc dân gian của các tộc người tại chỗ.
Trống đồng: Các loại trống đồng Lộc Tấn, Bù Đăng, Phước Long có niên đại cuối thời Đồ đá mới.
Công cụ lao động & Đồ dùng sinh hoạt: Rìu đá, bôn, đục, bàn mài và các sản phẩm gốm như nồi, bình, bát, vò được chế tác khéo léo với hoa văn tinh tế.
Mộ táng: Các mộ chum, mộ nồi với đồ tùy táng là công cụ lao động hoặc đồ trang sức.
MỤC
ĐỜI SỐNG & VĂN HÓA
Tổ chức xã hội và Kinh tế
Cấu trúc cộng đồng: Sống tập trung thành làng tự quản, đứng đầu là Già làng - người điều hành sản xuất và giữ gìn phong tục.
Hoạt động kinh tế: Kết hợp giữa săn bắt, hái lượm với canh tác nông nghiệp, chăn nuôi tại các thung lũng, ven sông suối.
Nghề thủ công: Phát triển các xưởng chế tác đá tại chỗ, làm gốm, xe sợi và dệt vải với trình độ thẩm mỹ cao.
Đời sống tinh thần
Tín ngưỡng: Gắn liền với nông nghiệp, thực hiện các nghi lễ tế cầu mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu.
Nghệ thuật: Khả năng cảm thụ âm nhạc cao qua việc sử dụng nhạc cụ bộ gõ (đàn đá, trống đồng) trong các lễ hội và nghi thức cúng tế.
Tục lệ mai táng: Quan tâm đến thế giới người khuất thông qua cách thức chôn cất và đồ tùy táng.
