LỊCH SỬ ĐỊA PHƯƠNG
GIAI ĐOẠN 4: CHIẾN TRƯỜNG KHỐC LIỆT VÀ BƯỚC NGOẶT GIẢI PHÓNG
TỔNG QUAN GIAI ĐOẠN
Giai đoạn 1954 – 1975 là thời kỳ Bình Phước trở thành một trong những chiến trường trọng điểm, khốc liệt nhất tại miền Đông Nam Bộ.
Vị trí chiến lược: Là "cửa ngõ" phía Bắc của Sài Gòn, nơi kết thúc của đường mòn Hồ Chí Minh, đóng vai trò hành lang vận chuyển huyết mạch từ hậu phương miền Bắc vào chiến trường Nam Bộ.
Đặc điểm: Đây là thời kỳ chuyển từ đấu tranh chính trị sang kết hợp vũ trang, hình thành các vùng giải phóng rộng lớn. Bình Phước cũng là nơi đặt trụ sở của Chính phủ Cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam tại Lộc Ninh.
Bước ngoặt: Sự kiện giải phóng Phước Long (6/1/1975) đã trở thành "phát súng hiệu" cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân 1975.
MỤC
DẤU CHÂN LỊCH SỬ
Bình Phước ghi dấu những trận đánh vang dội, làm thay đổi cục diện chiến trường:
9/6/1965 – Chiến thắng Đồng Xoài: Đánh dấu sự phá sản của chiến lược "Chiến tranh đặc biệt" của Mỹ.
7/4/1972 – Giải phóng Lộc Ninh: Lộc Ninh trở thành huyện đầu tiên ở miền Nam được hoàn toàn giải phóng, nơi đặt trụ sở Chính phủ Cách mạng lâm thời.
6/1/1975 – Giải phóng Phước Long: Tỉnh đầu tiên ở miền Nam được giải phóng hoàn toàn, tạo tiền đề quan trọng để Bộ Chính trị quyết định giải phóng hoàn toàn miền Nam.
23/3/1975: Toàn tỉnh Bình Phước sạch bóng quân thù.
CÁC TƯ LIỆU
MỤC
DI SẢN & CỔ VẬT
Thời kỳ này để lại nhiều di tích lịch sử quốc gia đặc biệt, là minh chứng cho trí tuệ và lòng quả cảm:
Căn cứ Tà Thiết (Lộc Ninh): "Căn cứ của lòng dân", nơi đặt Bộ Chỉ huy Miền và là điểm xuất phát của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử.
Đường ống dẫn xăng dầu VK96: Một kỳ tích kỹ thuật quân sự xuyên rừng để tiếp nhiên liệu cho các đoàn xe tăng, xe tải tiến về Sài Gòn.
Di tích Nhà Giao tế (Lộc Ninh): Nơi diễn ra các hoạt động ngoại giao của Chính phủ Cách mạng lâm thời.
Hiện vật: Các loại vũ khí thô sơ tự chế của đồng bào S'tiêng, xe thồ, và những kỷ vật tại căn cứ Tà Thiết.
MỤC
ĐỜI SỐNG & VĂN HÓA
Đời sống trong chiến tranh tại Bình Phước là biểu tượng của tinh thần đoàn kết quân dân và các dân tộc anh em (Kinh, S'tiêng, M'nông...):
Huyền thoại Sóc Bom Bo: Hình ảnh đồng bào S'tiêng ngày đêm giã gạo nuôi quân dưới ánh đuốc, tạo nên nhịp chày bất tận đi vào âm nhạc và thơ ca.
Văn hóa kháng chiến: Các hoạt động văn nghệ, giáo dục, y tế được tổ chức ngay trong lòng các căn cứ rừng rậm (như tại Tà Thiết, Bù Đốp).
Tinh thần "Phú Riềng Đỏ": Sự kế thừa ý chí quật cường của công nhân cao su từ thời Pháp thuộc sang kháng chiến chống Mỹ.
